Máy rửa bát, từ khi xuất hiện trong các gia đình châu Âu giữa thế kỷ XX, đã đi một hành trình dài từ được coi là một thiết bị xa xỉ của tầng lớp trung lưu mới nổi thành người quản gia thầm lặng của căn bếp hiện đại. Những mẫu máy nhập khẩu châu Âu đang được phân phối rộng rãi tại Việt Nam, như các dòng Bosch, Siemens, Miele trên hệ thống EUI, càng củng cố hình ảnh ấy: tiện nghi, chuẩn mực, và bền bỉ theo năm tháng.
Nhưng lịch sử mọi phát minh đều mang theo một lời nhắc nhở: công cụ dù tinh vi đến đâu vẫn cần sự hiểu biết của người dùng. Máy rửa bát rửa sạch rất nhiều thứ, song không phải mọi thứ đều phù hợp với vòng xoáy nước nóng, hơi nhiệt cao, và chất tẩy rửa đậm đặc bên trong nó. Đặt sai vật dụng vào máy không chỉ làm hỏng đồ, mà còn có thể gây ảnh hưởng đến hiệu năng và tuổi thọ thiết bị.
Dưới đây là những nhóm vật dụng không nên cho vào máy rửa bát.
Gỗ và tre luôn gợi ta nhớ đến những gian bếp xưa: thớ gỗ thấm mùi khói, chiếc thớt cũ lưu dấu bao mùa cơm. Thế nhưng, chính vì gỗ là vật liệu xốp và hút nước, nên vật dụng này không thể cho vào máy rửa bát.
Nhiệt độ cao và thời gian ngâm nước lâu khiến gỗ: nứt tách, cong vênh, mất lớp dầu tự nhiên, và về lâu dài có thể tạo khe hở cho vi khuẩn trú ngụ.
Những vật dụng thường gặp gồm: thớt gỗ, đũa tre, muỗng gỗ, chày cối gỗ, khay gỗ trang trí. Tốt nhất hãy rửa vật dụng bằng tay một cách nhanh chóng, lau khô ngay, và thỉnh thoảng thoa dầu khoáng để gỗ giữ được chất liệu mịn màng như thuở ban đầu.

Hình ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ
Trong nhiều nền ẩm thực, dao không chỉ là dụng cụ mà là biểu tượng của tay nghề. Người Nhật coi lưỡi dao như linh hồn của đầu bếp; còn trong các gian bếp Âu, dao thép carbon hay dao rèn thủ công luôn được cất riêng, lau khô riêng.
Cho dao vào máy rửa bát có thể gây: mòn và cùn lưỡi nhanh hơn do va đập với đồ kim loại khác, ố và rỗ (nhất là dao thép carbon) vì chất tẩy rửa mạnh, lỏng cán nếu cán gỗ hoặc ghép keo.
Một lưỡi dao cùn là sự bất tiện; nhưng một lưỡi dao bị hỏng là sự tiếc nuối của cả người nấu lẫn bữa ăn.

Hình ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ
Gang là thứ kim loại mang tính lịch sử. Từ những chiếc chảo gang của nông trại châu Âu đến nồi gang trong bếp Á Đông, chúng quý ở lớp seasoning, lớp dầu được tôi luyện qua hàng trăm lần nấu, tạo bề mặt chống dính tự nhiên và hương vị đặc trưng.
Máy rửa bát sẽ: tẩy sạch lớp seasoning, làm gang rụng dầu bảo vệ, dễ gây gỉ sét sau khi sấy nóng.
Với nồi thép carbon, trường hợp tương tự: bề mặt cần vật liệu này thích hợp với dầu và nhiệt, chứ không phải bị đánh bật bởi hóa chất mạnh.
Cách chăm sóc đúng là rửa đồ dùng này bằng tay, hong khô trên lửa nhẹ, rồi lau một lớp dầu mỏng, như cách người xưa vẫn giữ lửa cho đồ bếp qua bao thế hệ.

Hình ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ
Nếu gang tượng trưng cho bền bỉ, thì nhôm và đồng tượng trưng cho sự tinh tế của ánh kim. Tuy nhiên, chúng lại là những vật liệu dễ tổn thươn trước môi trường kiềm mạnh của máy rửa bát.
Khi rửa máy, nhôm và đồng có thể: xỉn màu, loang đốm, hoặc xuất hiện lớp oxy hóa xám đục khó phục hồi.
Điều này đặc biệt đúng với: nồi nhôm mỏng, chảo nhôm đúc, ấm đồng, muỗng thau, đồ trang trí kim loại đặt bàn ăn. Chúng đẹp nhất khi được rửa dịu tay, lau khô mềm, để ánh kim bền vững theo giá trị vốn có của chúng.
Pha lê vốn sinh ra cho những khoảnh khắc đặc biệt, ánh sáng đi qua thân ly như đi qua một lát cắt của thời gian. Trong quá khứ, người ta chỉ rửa pha lê bằng tay như rửa một báu vật. Nhưng ngày nay, một số dòng pha lê mới và chất lượng cao được chế tác để chịu được máy rửa bát.
Dẫu vậy, điều ấy vẫn đi kèm điều kiện: ly phải có chỉ dẫn rửa máy, máy cần có chương trình rửa kính/ly ở nhiệt độ thấp (khoảng 40°C), đặt ở khay trên và tránh chạm nhau. Ngay cả khi đáp ứng đủ, việc rửa máy lặp lại nhiều lần vẫn có thể làm pha lê giảm độ lấp lánh hoặc bị mờ nhẹ theo thời gian. Vì thế, với những bộ ly kỷ niệm hay pha lê mỏng tinh xảo, rửa tay vẫn là lựa chọn trang trọng hơn

Hình ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ
Không phải mọi lớp chống dính đều yếu ớt trước máy rửa bát. Những thế hệ chảo hiện đại, nhất là loại được hãng khẳng định dishwasher-safe, có thể chịu được rửa máy nếu ta rửa với chương trình dịu nhẹ. Tuy vậy, ngay cả với chảo an toàn cho máy rửa bát, thì các chuyên gia vẫn khuyên nên giảm tần suất rửa máy để kéo dài tuổi thọ lớp phủ, bởi nhiệt cao và chất tẩy rửa kiềm mạnh có thể làm lớp chống dính suy giảm dần qua năm tháng.
Nguyên tắc: chỉ rửa máy khi chảo có ký hiệu dishwasher-safe/ghi rõ trong hướng dẫn; đặt ở khay trên, chọn nhiệt thấp/gentle, tránh va đập. Nếu không chắc, rửa tay vẫn là phương pháp bảo tồn tốt nhất cho bề mặt chống dính.

Hình ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ
Đây là lỗi phổ biến của người mới dùng máy rửa bát: sử dụng nước rửa chén thông thường. Loại này tạo rất nhiều bọt, dễ gây tràn, hỏng bơm và cảm biến máy. Máy rửa bát cần chất tẩy rửa chuyên dụng dạng viên/bột/gel được thiết kế ít bọt và phù hợp nhiệt độ cao.

Hãy để máy làm nhiệm vụ của nó với bát đĩa thường ngày, còn những vật dụng mang giá trị vật liệu như gỗ, gang, dao, pha lê, kim loại mềm, chống dính cao cấp, hãy dành cho chúng để có thể rửa tay nhẹ nhàng. Đó là cách ta giữ gìn không chỉ đồ bếp, mà cả nếp sống tinh tế của một căn bếp biết trân trọng thời gian.
Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để gửi câu hỏi của bạn
Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký phản hồi